Procedura celna 42 (w zgłoszeniu celnym kod 4200) to jedno z najskuteczniejszych narzędzi dla firm, które importują towary z krajów trzecich do Unii Europejskiej, a następnie sprzedają je odbiorcy w innym państwie członkowskim. Towar zostaje dopuszczony do obrotu na Słowacji, ale VAT z tytułu importu nie jest płacony – podatek rozlicza się dopiero w kraju przeznaczenia. Dzięki temu nie zamrażasz kapitału w VAT, który w przeciwnym razie musiałbyś zapłacić w urzędzie celnym i czekać na jego odliczenie.
Czym dokładnie jest procedura celna 42
Chodzi o dopuszczenie towaru do obrotu ze zwolnieniem z VAT z tytułu importu, ponieważ po imporcie następuje zwolniona z podatku dostawa towaru do innego państwa członkowskiego UE. Towar jedynie „przechodzi” na Słowacji odprawę celną i jedzie dalej do odbiorcy, np. w Czechach, Polsce, na Węgrzech czy w Niemczech.
Podstawę prawną stanowi art. 143 ust. 1 lit. d) i ust. 2 dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu VAT. Na Słowacji transponuje go § 48 ust. 3 ustawy nr 222/2004 Z. z. o podatku od wartości dodanej (zákon o DPH). Samą procedurę celną reguluje Unijny Kodeks Celny – rozporządzenie (UE) nr 952/2013.
Czego procedura 42 nie obejmuje
Procedura 42 zwalnia wyłącznie z VAT z tytułu importu. Cło (jeśli dotyczy towaru) i ewentualne inne opłaty płaci się normalnie przy dopuszczeniu do obrotu. Obowiązują też wszystkie środki pozataryfowe – licencje, certyfikaty, kontrole weterynaryjne czy fitosanitarne.
Jak przebiega import w procedurze 42 krok po kroku
- Przygotowanie dokumentów – faktura, dokumenty przewozowe, dowód pochodzenia, informacje o odbiorcy w innym państwie członkowskim.
- Złożenie zgłoszenia celnego – agent celny składa zgłoszenie z kodem procedury 4200 i podaje wymagane numery identyfikacyjne VAT.
- Ewentualne zabezpieczenie podatku – urząd celny może przed zwolnieniem towaru zażądać zabezpieczenia VAT.
- Zwolnienie towaru – po zapłaceniu cła towar jedzie bezpośrednio do docelowego państwa członkowskiego.
- Raportowanie – dostawę do innego państwa członkowskiego wykazuje się w deklaracji VAT i w informacji podsumowującej (súhrnný výkaz); odbiorca w kraju przeznaczenia rozlicza wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.
Warunki zwolnienia według § 48 ust. 3 słowackiej ustawy o VAT
Zwolnienie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy kolejna dostawa towaru przez importera ze Słowacji do innego państwa członkowskiego byłaby zwolniona zgodnie z § 43 ust. 1–4 ustawy o VAT. W momencie importu importer lub jego przedstawiciel musi przekazać organowi celnemu co najmniej następujące informacje:
- słowacki numer VAT (IČ DPH) albo specjalny numer VAT przedstawiciela podatkowego, który reprezentuje importera zgodnie z § 69a,
- numer VAT klienta nadany w innym państwie członkowskim albo własny numer VAT importera w państwie członkowskim, w którym kończy się transport,
- dowód, że towar zostanie przewieziony do innego państwa członkowskiego – przede wszystkim umowę przewozu lub dokument przewozowy.
Jeśli którejkolwiek z tych informacji brakuje, urząd celny nie zastosuje zwolnienia i wymierzy VAT.
Przedstawiciel podatkowy dla zagranicznego importera (§ 69a)
Zagraniczna firma, która nie jest podatnikiem VAT na Słowacji, nie musi rejestrować się tam z powodu procedury 42. Zgodnie z § 69a słowackiej ustawy o VAT może ustanowić przedstawiciela podatkowego, któremu Daňový úrad Bratislava (Urząd Skarbowy Bratysława) nadaje specjalny numer VAT. Przedstawiciel może używać jednego takiego numeru dla wielu importerów.
Przedstawiciel podatkowy prowadzi odrębną ewidencję dla każdego importera, składa deklarację VAT i informację podsumowującą do 25. dnia po zakończeniu miesiąca kalendarzowego i w zakresie pełnomocnictwa ma prawa i obowiązki reprezentowanego importera. Zagraniczny importer korzystający z takiego przedstawiciela nie musi rejestrować się na podstawie § 5 ustawy o VAT.
Zabezpieczenie podatku (§ 48b)
Urząd celny może zażądać zabezpieczenia podatku przy imporcie ze zwolnieniem zgodnie z § 48 ust. 3. Jego wysokość i termin wpłaty określa w decyzji, od której nie przysługuje odwołanie. Zabezpieczenie zostaje zwolnione w ciągu dziesięciu dni od przedstawienia dowodu, że transport towaru zakończył się w innym państwie członkowskim.
Jeśli dokument potwierdzający odbiór towaru przez odbiorcę nie zostanie przedstawiony w ciągu 60 dni od dopuszczenia towaru do obrotu, zwolnienie zostaje cofnięte, a urząd celny wymierza podatek, na którego zapłatę wykorzystuje wniesione zabezpieczenie. Dlatego kluczowy jest dobrze ustawiony obieg dokumentów od przewoźnika i odbiorcy.
Najczęstsze błędy w procedurze 42
- nieważny lub niezweryfikowany numer VAT odbiorcy (sprawdź go w systemie VIES),
- brakujący lub niespójny dokument przewozowy,
- towar po imporcie zostaje sprzedany na Słowacji, choć został zgłoszony do wysyłki do innego państwa,
- niedotrzymanie terminów przedstawienia dowodu odbioru towaru i złożenia informacji podsumowującej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy procedura celna 42 zwalnia także z cła?
Nie. Procedura 42 dotyczy wyłącznie VAT z tytułu importu. Cło płaci się według zwykłych zasad, ewentualnie według obniżonej stawki, jeśli towar ma preferencyjne pochodzenie.
Czy zagraniczna firma musi zarejestrować się na Słowacji do VAT?
Niekoniecznie. Jeśli nie jest podatnikiem VAT na Słowacji, może skorzystać z przedstawiciela podatkowego zgodnie z § 69a, który wykazuje import pod swoim specjalnym numerem VAT.
Co się stanie, jeśli towar ostatecznie zostanie na Słowacji?
Warunki zwolnienia nie są spełnione i powstaje obowiązek zapłaty VAT. Taką sytuację trzeba niezwłocznie wyjaśnić z urzędem celnym i skarbowym.
Kiedy urząd celny zwalnia zabezpieczenie podatku?
Zgodnie z § 48b ust. 3 słowackiej ustawy o VAT w ciągu dziesięciu dni od przedstawienia dowodu zakończenia transportu w innym państwie członkowskim.
Planujesz import w procedurze 42? Entity & Company, s.r.o. zajmie się zgłoszeniem celnym, przedstawicielstwem celnym bezpośrednim i pośrednim oraz przedstawicielstwem podatkowym zgodnie z § 69a – od przygotowania dokumentów aż po zwolnienie zabezpieczenia. Sprawdź nasze usługi celne i przedstawicielstwo podatkowe albo napisz do nas na info@entity-company.com lub zadzwoń pod numer +421 55 381 6786.