Import z Ukrainy do UE krok po kroku

Ukraina jest dla słowackich firm ważnym partnerem handlowym, a granica słowacko-ukraińska jest dla wielu z nich bramą wejścia towarów do Unii Europejskiej. Choć handel odbywa się w ramach umowy o wolnym handlu, import z Ukrainy nadal jest importem z kraju trzeciego: wymaga zgłoszenia celnego, dowodów pochodzenia, a w przypadku niektórych towarów także szczególnych kontroli. Poniżej znajdziesz przegląd procedury krok po kroku.

Ramy prawne handlu UE – Ukraina

Handel reguluje Pogłębiona i kompleksowa strefa wolnego handlu (DCFTA), która jest częścią Układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą. W przypadku większości wyrobów przemysłowych cła zostały zniesione, a dla wrażliwych produktów rolnych obowiązują kontyngenty taryfowe.

Tymczasowe autonomiczne środki handlowe (ATM), które po 2022 r. zliberalizowały niemal cały import z Ukrainy, wygasły 5 czerwca 2025 r. Zastąpiła je rewizja DCFTA, która weszła w życie 29 października 2025 r. i reguluje kontyngenty przede wszystkim dla towarów wrażliwych (np. cukier, drób, jaja, pszenica, kukurydza, miód) oraz zawiera klauzulę ochronną. Przed importem towarów rolnych zawsze sprawdź więc aktualny stan kontyngentów.

Krok 1: Klasyfikacja towaru i ustalenie stawki cła

Podstawą jest prawidłowy kod Nomenklatury Scalonej (CN). Od niego zależy stawka cła, prawo do preferencji, ewentualny kontyngent, stawka VAT i środki pozataryfowe (licencje, wymagania weterynaryjne czy fitosanitarne). Aktualne stawki i środki sprawdzisz w bazie TARIC.

Krok 2: Dowód preferencyjnego pochodzenia

Zerowe lub obniżone cło stosuje się tylko do towarów o preferencyjnym pochodzeniu z Ukrainy. Reguły pochodzenia wynikają z regionalnej Konwencji paneuro-śródziemnomorskiej (PEM). Pochodzenie potwierdza się przede wszystkim:

świadectwem przewozowym EUR.1 albo
deklaracją pochodzenia na fakturze (np. od upoważnionego eksportera lub przy przesyłkach do określonej wartości).

Bez ważnego dowodu pochodzenia stosuje się standardowe cło dla krajów trzecich.

Krok 3: Rejestracja EORI i przedstawicielstwo

Importer potrzebuje numeru EORI. Zagraniczna firma bez numeru EORI może skorzystać z przedstawiciela pośredniego, który działa we własnym imieniu na rzecz importera. Przy przedstawicielstwie bezpośrednim przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz importera (art. 18 Unijnego Kodeksu Celnego). Przy przedstawicielstwie pośrednim przedstawiciel celny jest współdłużnikiem długu celnego, co wpływa także na wysokość wymaganego zabezpieczenia.

Krok 4: Przywozowa deklaracja skrócona (ENS) w ICS2

Od 2025 r. system kontroli importu ICS2 obejmuje także transport drogowy i kolejowy. Przewoźnik (lub inna odpowiedzialna osoba) musi przed przybyciem towaru na granicę UE złożyć przywozową deklarację skróconą (ENS) z wymaganymi danymi dotyczącymi bezpieczeństwa.

Krok 5: Transport i przejście graniczne

Głównym drogowym przejściem dla transportu towarowego na granicy słowacko-ukraińskiej jest Vyšné Nemecké – Użhorod; towary koleją przechodzą głównie przez Čierną nad Tisou. Towar jest odprawiany bezpośrednio na granicy albo jedzie dalej w tranzycie (NCTS, T1) do urzędu celnego wewnętrznego lub do składu celnego. Czas oczekiwania na granicy znacznie się zmienia, dlatego warto planować z zapasem.

Krok 6: Wybór procedury celnej

Procedura 40 – dopuszczenie do obrotu: płaci się cło (jeśli ma zastosowanie) i VAT z tytułu importu; towar zostaje na Słowacji.
Procedura 42 – dopuszczenie do obrotu ze zwolnieniem z VAT: jeśli towar jedzie dalej do odbiorcy w innym państwie członkowskim (Czechy, Polska, Węgry…), VAT nie jest płacony na Słowacji, pod warunkami § 48 ust. 3 słowackiej ustawy o VAT.
Składowanie celne: płatność cła i VAT zostaje odroczona do momentu wyprowadzenia towaru ze składu.

Krok 7: Kontrole i środki pozataryfowe

Żywność, pasze, rośliny i produkty pochodzenia zwierzęcego podlegają kontrolom weterynaryjnym lub fitosanitarnym w wyznaczonych granicznych punktach kontroli. Słowacja w ostatnich latach stosowała ponadto krajowe ograniczenia importu niektórych produktów rolnych z Ukrainy. Ich zakres się zmieniał, dlatego przed transakcją zawsze sprawdź aktualny stan.

Krok 8: VAT i księgowanie

VAT z tytułu importu podatnik z reguły odlicza w deklaracji VAT. Importerzy z pozwoleniem AEO mający siedzibę na Słowacji stosują od 1 lipca 2025 r. samonaliczenie zgodnie z § 84a słowackiej ustawy o VAT, więc w ogóle nie płacą VAT urzędowi celnemu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przy imporcie z Ukrainy płaci się cło?

W przypadku większości towarów przemysłowych z udokumentowanym ukraińskim pochodzeniem – nie. Dla niektórych produktów rolnych obowiązują kontyngenty taryfowe, a powyżej ich limitu cło się płaci.

Jakiego dowodu pochodzenia potrzebuję?

Najczęściej świadectwa przewozowego EUR.1 albo deklaracji pochodzenia na dokumencie handlowym zgodnie z regułami PEM.

Czy ukraińska firma może sama importować towar do UE?

Tak, z numerem EORI i zazwyczaj za pośrednictwem przedstawiciela celnego w UE. Przy sprzedaży odbiorcom w innym państwie UE korzystna jest procedura 42 z przedstawicielem podatkowym.

Czy towar musi zostać odprawiony bezpośrednio na granicy?

Nie. Może jechać dalej w tranzycie NCTS do urzędu celnego wewnętrznego lub do składu celnego.

Importujesz z Ukrainy? Entity & Company, s.r.o. zajmie się całym procesem – od klasyfikacji towaru i dowodów pochodzenia, przez transport, aż po odprawę celną w procedurze 40, 42 lub składowanie celne. Komunikujemy się po słowacku, ukraińsku i angielsku. Sprawdź nasze usługi celne i transport towarowy albo skontaktuj się z nami pod adresem info@entity-company.com i numerem +421 55 381 6786.